Plaza hayatı, kapalı mekanlar ve pencere ardından güneşlenme alışkanlıkları nedeniyle günümüzde D vitamini eksikliği yaygınlaşırken; temel ihtiyacın yüzde 90-95’ini karşılayan güneş ışığından mahrum kalmak, kemik erimesinden kanser türlerine, insülin direncinden doğurganlık sorunlarına kadar pek çok ciddi sağlık problemine zemin hazırlıyor.
İnsan vücudundaki D vitamininin yüzde 90 ila 95 gibi büyük bir bölümü doğrudan güneş ışınları vasıtasıyla sentezlenirken, geri kalan yüzde 5 ila 10’luk pay somon, sardalye, süt, tereyağı, yumurta sarısı, brokoli, maydanoz ve yulaf gibi gıdalardan sağlanıyor. Ancak beslenme yoluyla ne kadar tüketilirse tüketilsin, yeterli güneş teması olmadan gereksinim tam olarak karşılanamıyor. Vücutta bir hormon gibi çalışan bu vitamin; bağırsaklardan kalsiyum emilimini artırıp kemik mineralizasyonunu temin ediyor, kalsiyum ile fosfor dengesini kurarak kas-sinir sisteminin işleyişini düzenliyor.
D Vitamini Yetersizliğinin Tetiklediği Hastalıklar
Kandaki düşük seviyeler ilk olarak kemik mineral yapısını bozan osteomalaziye ve kemik erimesi olarak bilinen osteoporoza yol açıyor. Güncel bilimsel araştırmalar; bu yetersizliğin Tip 1 diyabet, multipl skleroz, bağırsakları tutan Crohn hastalığı, romatoid artrit ile başta meme, prostat ve bağırsak kanserleri olmak üzere çeşitli tümör tiplerine yatkınlığı yükselttiğini gösteriyor. Yetersiz güneş gören hayvanlar üzerindeki deneyler ise eksikliğin pankreastaki insülin salgısını ve glikoz metabolizmasını bozarak insülin direnci ile obeziteye neden olabildiğini, ayrıca üreme fonksiyonlarını zayıflatarak doğurganlığı düşürdüğünü işaret ediyor.
Bilinçsiz Takviye Kullanımı Zehirlenmeye Neden Olabilir
D vitamini yağda çözünen bir yapıya sahip olduğu için tahlil yapılmadan kontrolsüz biçimde tüketilen takviyeler dokularda birikerek toksik reaksiyonlar geliştirebiliyor. Damar çeperlerinde ve böbreklerde aşırı kalsiyum depolanması; bulantı, kusma, kabızlık, kas ve kemik ağrıları, kalp ritim bozuklukları ile böbrek yetmezliği tablosuna zemin hazırlarken ölüm tehlikesi de barındırıyor.
Sağlıklı bir denge kurabilmek adına her bireyin yılda en az bir kez D vitamini düzeyini ölçtürerek yalnızca doktor kontrolünde yerine koyma tedavisi alması gerekiyor. Günlük rutinde doğal sentezi korumak amacıyla ise haftada 3-4 gün, koruyucu krem sürmeksizin kol içleri ve bacak ön kısımlarının 15-20 dakika doğrudan güneş ışığı alması öneriliyor.
